Ervaringen van 2 freelancers

In het boek 'Fr€€lancen' beschrijven Shirley Brandeis (37) en Linda Versteege (31) hun ervaringen als freelance journalist. Op dit weblog praten zij - en collega Margriet Zuidgeest (41) - verder over hun dagelijkse beslommeringen als freelancers, in combinatie met hun andere taak: het moederschap. Door alle lezersinput krijgen onderwerpen vaak een verrassende wending!

Taal is zeg maar niet echt ons ding

Deze week is het gastblog van Wendy de Liefde!

De grootste functie van een column is volgens Wikipedia – oké, niet helemaal de betrouwbaarste bron van het universum, maar ala – ‘het spits en uitdagend ventileren van de mening van de auteur’. Laat ik eens dankbaar gebruik maken van deze definitie. I might save the world, who knows?

Waar ik me al een behoorlijke tijd verschrikkelijk aan erger is de barslechte beheersing van de Nederlandse taal van mijn landgenoten. En ik ben niet de enige, zo blijkt. Naast Paulien Cornelisse, die al een heel boek wijdde aan hoe wij Nederlanders ‘per ongeluk’ met elkaar praten, vindt ook de politiek dat het taal- en rekenniveau van scholieren omhoog moet. Met dat laatste ben ik het sowieso roerend eens. Wanneer de kassa’s op het werk uitgevallen zijn, schiet ik in de stress zodra een klant meer dan twee producten bij me af wil rekenen. Shame on me. Ik weet het. Het probleem is dat we met z’n allen gewoon ontzettend lui worden van al die handige technische snufjes, zoals het rekenmachientje en de spellingscontrole van Word. Gevolg: mensen die het woord ‘gierig’ gebruiken als ze ‘hebberig’ bedoelen en er heilig van overtuigd zijn dat het woord ‘duh’ al lang en breed in de Van Dale is opgenomen.

Dat ‘de jeugd van tegenwoordig’ – ik word oud – ‘dikke skit’ heeft aan hoe het wel zou moeten, dat zal me een rotzorg zijn. Maar dat mensen uit het vak het verschil tussen schrijftaal en spreektaal niet meer kennen, dat vind ik toch niet helemaal kloppen. Vaak genoeg krijg ik mailtjes van marketing-/communicatiebedrijven nota bene met als onderwerp: ‘Wordt jij onze nieuwe PR-manager?’ Op zo’n moment denk ik: waar gaat het heen met de wereld? Hebben we niet allemaal op middelbare school geleerd dat je elk werkwoord kunt vervangen door ‘lopen’? En dat het dus niet ‘loopt jij’ is? Onlangs spotte ik ook nog een vacature in de Metro waarin gezocht werd naar een nieuwe redactiestagair. Met g a i r. Zonder i tussen de g en de a. Hoeveel mensen zouden zo’n oproep nog serieus nemen?

Oké. Dat ‘taal zeg maar echt mijn ding’ is betekent natuurlijk niet dat ik mezelf nu helemaal de hemel in mag prijzen. Integendeel. Als ik mijn teksten nakijk kom ik nog vaak genoeg stomme fouten tegen waardoor ik mijn grote mond uit schaamte een week gesloten hou (of is het ‘houd’?). Ik ben er ook van overtuigd dat meer aandacht besteden aan de Nederlandse taal op school geen enkele zin heeft. Netjes opgestelde brieven zijn allang de toekomst niet meer. Tegenwoordig gaat alles via korte berichtjes op Twitter en Hyves. Geen hond die nog let op verkeerd gebruikte d’s of t’s. Iedereen snapt toch wat ermee bedoeld wordt? Trouwens, laatst werd geconcludeerd dat – in tegenstelling tot wat we duizenden jaren lang hebben geloofd – God de wereld niet heeft geschapen, maar gescheiden. Grote kans dus dat de taalkundigen onder ons voorlopig nog wel even zoet zijn met het verbeteren van de Bijbel. Halleluja.

 

Beter weten

Margriet:  Onlangs zat ik bij een voorstelling van een van mijn favoriete cabaretiers. Ik vond 'm sterk, maar vooral omdat deze man intrinsiek grappig is; zijn hoofd, zijn mimiek en zijn houding. De grappen zelf waren soms voor verbetering vatbaar. Niet zozeer vanwege de clou, maar meer door de (volgorde van/woordkeus binnen de) tekst. Misschien lijd ik aan acute hoogmoedswaanzin, maar ik stond te trappelen om met zijn tekst aan de slag te gaan. En ik heb het vaker bij voorstellingen; hier ietsje scherper formuleren, daar iets meer de diepte in, en het dak kan er (dan echt) af. Vast makkelijker gezegd dan gedaan, maar ik zou graag de uitdaging aangaan. ('En dan gaat mijn speciale dank uit naar mijn tekstschrijver Margriet, die mijn voorstelling met werkelijk sublieblablabla...') ahum.

Jullie ook wel eens zo'n ervaring waarin je het 'beter' denkt te weten? Of zijn er wellicht zelfs tekstschrijvers voor cabaretiers onder ons?

Uurtarief in ijskast?

Margriet: Eind van het jaar nadert. Nieuwe rondes, nieuwe kansen, 'dus' nieuwe tarieven? Ook in deze tijd van hiring-freeze, bevroren salarissen en nog meer kouds op ieders witte dak? Of bedenken wij freelancers ons eerst wel even, voordat we ons uurtarief opschroeven...

Ik heb nog niet besloten. Bovendien is mijn tarief veelal afhankelijk van de moeilijkheidsgraad van de opdracht(gever ;-)).

Moderne helden

Shirley: Begin november presenteerde uitgeverij Nijgh & Van Ditmar het boek Moderne helden van Steven van de Vijver. Een boek vol interviews met bekende mensen die de top op hun vakgebied hebben bereikt en op hun manier een positieve bijdrage leveren aan de wereld. 'Een inspirerend boek vol bijzondere levensverhalen en positieve energie,' aldus het persbericht dat Christine mij stuurde. Leuke is dat je je eigen moderne heldverhalen mag toevoegen op de website www.modernehelden.nl. Ik ga eens in mijn archief struinen of ik ooit een echte held(in) heb geinterviewd!

Wat in de krant staat is waar

Linda: Regelmatig verbaas ik me erover hoe mensen een mening vormen aan de hand van wat er in de media verschijnt. Waarbij zowel lokaal als landelijk mensen wat in de krant staat of nieuws via televisie eigenlijk altijd voor waar aannemen. Op dit moment word ik bijvoorbeeld gek van de info over de Mexicaanse griep. Al die tegenstrijdige informatie. Moet ik Roos nou wel of niet inenten? In het ene programma zegt 'de deskundige' van wel, als ik doorzap zegt iemand van niet. In krant A wordt er gezegd 'niet doen', in krant B 'absoluut aan te raden van wel'. Maar wie heeft er nu gelijk? Hetzelfde is het met de kredietcrisis. Van de week zei iemand in het nieuws 'Nederland is uit de recessie'. Gaan we nu dan weer grote uitgaven doen? Had die vent dat dan niet een maandje geleden al kunnen roepen? Immers, wat op het journaal komt is toch zeker waar? Hoe geloofwaardig is wat er in de media gezegd wordt nu eigenlijk? Vorig jaar sprak ik een vrouw uit Zuid-Afrika. Volgens haar was wat wij hier op tv zien over haar land zo anders dan de werkelijkheid. En ik besef me ook steeds meer hoeveel macht de media heeft. Eng eigenlijk. Je zou bijna gaan geloven in complottheorieen....

Stel...

... je werkt voor een opdrachtgever, al een jaar of drie. In het begin kreeg je drie tot vier opdrachten per nummer (vier nummers per jaar). Nu al twee nummers door diverse omstandigheden niet geschreven en nu voor komend nummer heb je 1 opdracht gekregen. Op zich een leuke opdracht, maar: het betaalt niet zo goed (altijd al niet, maar leuk woog ook mee) en voor de opdracht moet je ook nog minimaal 2 uur reizen. Wat doe je?

Sommige dromen zijn bedrog

Vandaag het gastlog van Chinouk Thijssen!

Op de vraag ‘wilde je altijd al schrijfster worden?’ geef ik vaak als antwoord dat ik dit mijn hele leven al wilde, maar als ik er heel goed over nadenk, weet ik dat dit niet helemaal waar is.
Voor de schrijversdroom, had ik een andere droom. Naast beroemd en aanbeden wilde ik een prinses worden. En dan niet zo een als Maxima, nee een echte sprookjesprinses uit het magische sprookjesbos, die in een sprookjeskasteel woont met een eigen westvleugel. Een lange, roze jurk met pofmouwen, golvende, blonde lokken en een veel te zware kroon.
Ik kwam er redelijk laat achter dat het er voor mij niet inzat, voor niemand uit de echte wereld, eigenlijk, maar niet getreurd.

Zo jong als ik was, schreef ik wel het ene na het andere schrift vol met korte en lange verhalen, maar het kwam niet in me op om er ooit iets mee te doen.
De ene keer was het onderwerp een eiken doodskist diep onder de grond, waaruit het geluid van een piepende mobiele telefoon weerklonk, of een grote brand als gevolg van een kortsluiting in een discotheek, met een gevaarlijk loshangende discobol, vlak boven het meisje dat ik zo haatte.

Achteraf ben ik blij dat mijn moeder de volgekalkte schriften al die jaren voor me bewaard heeft, want nu weet ik dat het goed is dat ik niks met de verhalen heb gedaan. Het was namelijk niet echt van een hoogstaand kaliber, op z’n zachtst gezegd.

Zoveel jaar later was er maar een hele kleine aanmoediging nodig om mijn oude hobby weer op te pakken, niet wetende dat het ooit meer zou worden dan alleen maar een hobby. Dankzij deze aanmoediging schreef ik mijn eerste boek, daarna de tweede, derde en nu de vierde.

Het is zeker niet mijn hele leven mijn droom geweest, maar nu ik eenmaal zover ben, wil ik niet meer anders.

Ik leef nu mijn droom.

Van alles

Shirley: Hebben jullie wel eens iemand geinterviewd die alleen in algemeenheden sprak of hele korte antwoorden geven? Ik heb het een paar keer meegemaakt en laatst weer. Ik vroeg iemand naar haar werkzaamheden. Daar moest het artikel over gaan. Nou, als je mij vraagt wat ik zoal doe, dan kan ik dat best opsommen. Maar deze mevrouw hield het op 'van alles' en 'voor iedereen'. Ze bedoelde het echt niet onaardig, maar ze ging geen centimeter de diepte in, terwijl ze volgens mij goed begreep dat ik haar - op verzoek van haar baas - kwam interviewen over haar werk. Angstig was ze ook niet en voorafgaand aan het gesprek hebben we nog leuk over andere dingen gekletst.
Kennelijk snapt niet iedereen dat een journalist 'iets' wil horen. Ja, iets. Ook zo lekker oppervlakkig.

Na drie keer doorvragen en zinnen in haar mond leggen, kwam er uiteindelijk wel uit wat zij doet. :)

Schieten

Margriet: Vaak merk ik dat ik (te) voorzichtig offreer. Steevast besteed ik meer tijd aan een opdracht dan vooraf gedacht, waardoor ik 'er bij inschiet'. Meestal doe ik er niet zo moeilijk over, maar hoe zou je het kunnen voorkomen? Door in de offerte aan te geven dat je werkt op basis van nacalculatie bijvoorbeeld? Of hoger inzetten qua uren, met het risico dat je de opdracht niet krijgt? Vooral het schrijven zelf vind ik lastig inschatten, omdat het een creatief proces is, dat de ene keer sneller gaat dan de andere. Als interviews uitlopen, vind ik dat mijn eigen schuld.

Hoe voorkomen jullie dat je er bij inschiet?

Streepjes

Een vraag van een bloglezer-collega!

Weet jij of er regels voor het volgende zijn: soms heb je komma's in een zin en soms wordt een 'bijzinnetje' ergens tussen gezet d.m.v. horizontale strepen. Wanneer gebruik je nou wat?

Bijvoorbeeld:

Ook Jeff – die allang de veertig gepasseerd is maar met zijn adembenemende klerenkastpostuur nog steeds de looks van een jonge God bezit – komt minstens drie keer per dag bij ons een maaltijd halen.

Hier vond ik de zin zo gigantisch lang worden dat ik er strepen van gemaakt heb. Volgens mij was dat wel goed. Ook als je al een paar komma's hebt staan, zijn strepen handig, maar zijn er dus speciale regels voor? Weet jij dat?

Mijn antwoord aan haar: ik doe dat op gevoel (ai, mag dat?). Meestal staat het bij mij eerst tussen komma's, maar als ik het dan nalees, struikel ik over mijn eigen tekst en dan weet ik: dat moeten streepjes zijn!

Heeft iemand hier het juiste antwoord op?